تصویر جهان در قاب هفته


اردشیر زارعی قنواتی


• در هفته اخیر تحولات مصر و گستردگی اعتراضات مردم این کشور نسبت به شیوه حکومتداری "محمد مرسی" رئیس جمهوری وابسته به گروه "اخوان المسلمین" در کانون توجه افکارعمومی منطقه و جهانیان بوده است. شروع دور جدید اعتراضات از پنجشنبه شب گذشته تا حدودی می تواند مرحله دوم از یک انقلاب ناتمام به حساب آید ...

اخبار روز: www.akhbar-rooz.com
پنج‌شنبه  ۱۲ بهمن ۱٣۹۱ -  ٣۱ ژانويه ۲۰۱٣


گروه بین الملل روزنامه بهار از این هفته قصد دارد به دلیل آنچه کمبود وقت یا مشغله کاری مخاطبان خود جهت عدم پیگیری مستمر "رخدادهای جهانی" می پندارد، اعم رویدادهای اتفاق افتاده در طول یک هفته گذشته را در یک ستون ثابت هفتگی در معرض دیدگان مخاطبان عزیز خود قرار دهد. بدون تردید به واسطه گستردگی رخدادهای مهم بین المللی در طول هفته و ظرفیت محدود این ستون، امکان پوشش کامل وقایع و همچنین تحلیل موثق این رویدادها وجود نخواهد داشت. به همین دلیل تا آنجا که امکان داشته باشد سعی می شود در حد بضاعت اعم موضوعات مهم و تاثیرگذار هفته پوشش داده شود.

خاورمیانه: در هفته اخیر تحولات مصر و گستردگی اعتراضات مردم این کشور نسبت به شیوه حکومتداری "محمد مرسی" رئیس جمهوری وابسته به گروه "اخوان المسلمین" در کانون توجه افکارعمومی منطقه و جهانیان بوده است. شروع دور جدید اعتراضات از پنجشنبه شب گذشته تاکنون که شهرهای بزرگ مصر چون قاهره، سوئز، پورت سعید، اسماعیلیه و اسکندریه را به طور گسترده در بر گرفته است تا حدودی می تواند مرحله دوم از یک انقلاب ناتمام به حساب آید. کشته شدن حدود ۵۲ نفر و زخمی شدن صدها تن دیگر در جریان این اعتراضات و استمرار آن، موجب گردید تا مرسی که تا به امروز صدای مردم دمکراسی خواه، چپگرا و معترض مصری ها را نشنیده است با صدور فرمان حکومت نظامی در شهرهای پورت سعید، سوئز و اسماعیلیه پای ارتش را هم به خیابان بکشاند. با نادیده گرفتن این فرمان توسط مردم معترض، روز سه شنبه "عبدالفتاح السیسی" وزیر دفاع و فرمانده ارتش با صدور بیانیه یی نسبت به فروپاشی کشور در صورت ادامه وضعیت موجود هشدار داده و از دو طرف منازعه خواست تا با گفت و گو به یک تعامل ملی دست یابند. در سوریه نیز جنگ داخلی و منازعات فرقه یی همچنان قربانی می گیرد و بازیگران داخلی و خارجی بیش از آنچه در صدد یافتن یک راه حل عادلانه و ملی باشند هر کدام در جهت تثبیت موضع خود در وضعیت "سلبی" ادامه می دهند. در این روزها سخنان "دیمیتری مدودف" نخست وزیر روسیه مبنی بر اینکه روز به روز امکان بقای "بشار اسد" کمتر می شود توسط تحلیلگران و سیاستمداران غربی و عربی به مفهوم دست شستن مسکو از دمشق تعبیر گردید. این اشتباه در تحلیل از آنجا ناشی می شود که بسیاری به شیوه دیپلماسی روسیه درک درستی ندارند چرا که سیاست مسکو در خصوص تحولات سوریه در چارچوب پافشاری این کشور بر مصالحه ملی در قالب "گروه اقدام" در ژنو استوار است. در همین حال روز سه شنبه ۲۹ ژانویه "اخضر ابراهیمی" فرستاده سازمان ملل متحد و اتحادیه عرب در امور سوریه بار دیگر اعلان کرد که "سوریه در حال نابود شدن است" و روند جنگ های فرقه یی نیز نشان می دهد که در بحران سوریه هیچ "پیروزمندی" وجود نخواهد داشت. افغانستان نیز در هفته اخیر با انتشار یک سند رسمی از سوی مقامات بریتانیایی که در آن قید گردیده است تلفات نیروهای نظامی و امنیتی این کشور در طول شش ماه گذشته در مقایسه با مدت مشابه دو برابر شده و به ۱۱۰۰ تن رسیده است، نشاندهنده این واقعیت می باشد که خروج نیروهای خارجی در پایان سال ۲۰۱۴ به خلاف تصور تثبیت امنیت بیشتر، زیر فشار افکارعمومی و خروج از باتلاق موجود خواهد بود. از طرف دیگر در چنین شرایطی که طالبان دامنه عملیات خود را به میزان زیادی افزایش داده است اختلافات بین دولت "حامد کرزای" و اپوزیسیون قانونی کشور وارد مرحله جدیدی در آستانه برگزاری انتخابات ریاست جمهوری آینده شده است و رئیس جمهوری که خود را در نقطه ضعیف تر می پندارد در روز چهارشنبه ٣۰ ژانویه نیروهای خارجی را متهم کرد که برای صلح با طالبان در حال دور زدن دولت کابل می باشند. در طی هفته جاری اوضاع در عراق نیز چندان رضایت بخش نبود و خشونت ها و حملات تروریستی به موازات اعتراضات سنی ها علیه دولت "نوری المالکی" افزایش قابل ملاحظه یی یافته است. در نبود یک تعامل ملی و دیالوگ مثبت بین سه جناح شیعه، سنی و کردها در عراق و دخالت نیروهای بیرونی در تحولات این کشور خطر بازگشت هیولای جنگ های فرقه یی به عراق بیش از همیشه خود را به رخ می کشد.

اروپا: در این نقطه از جهان بزرگترین رخداد هفته برگزاری "نشست داووس" در سوئیس بود که طبق معمول سه سال گذشته به خلاف ادوار پیشین بیش از آنچه موقعیتی برای ترسیم "نقشه راه" برای مدیریت جهانی باشد، بیشتر به یک مهمانی بزرگ و دیدارهای تشریفاتی بین سران کشورها و رهبران اقتصاد جهانی شبیه بود. اعتراضات در کشورهای بحران زده منطقه یورو نیز چون اسپانیا، یونان، پرتقال و ایتالیا در مخالفت با برنامه های "ریاضت اقتصادی" همچنان سندیکاهای کارگری، طبقات متوسط و جنبش های مدنی را به خیابان می کشاند. در چنین شرایطی از یک سو گروه های راست افراطی هم چون "فجر طلایی" در یونان راستگرایان را به طرف خود جلب می کنند و از دیگر سو احزاب چپ به جهت ارائه برنامه های بدیل اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی روز به روز صفوف خود را فشرده تر و گسترده تر می کنند. اظهارات جدید "سیلویو برلوسکونی" نخست وزیر پیشین و بدنام ایتالیا در حمایت از "بنیتو موسولینی" رهبر فاشیست این کشور در جنگ جهانی دوم یک رویه ی این تصویر است و پیروزی "میلوش زمن" نخست وزیر سابق و چپگرای جمهوری چک و مخالفت برنامه ریاضت اقتصادی دولت راستگرای کنونی با ۵۶ درصد آراء در انتخابات ریاست جمهوری این کشور، رویه ی دیگر همان تصویر خواهد بود.

آمریکای لاتین و آمریکا: نشست مشترک اتحادیه کشورهای آمریکای لاتین – کارائیب با اتحادیه اروپایی در هفته جاری تا به آن اندازه با اهمیت تلقی می شد که تقریبا سران ۴۵ کشور را دور هم جمع کرد. در این بین کشورهای آمریکای لاتین و به خصوص برزیل و آرژانتین که اقتصاد بسیار شکوفایی دارند و دیگر کشورهای این حوزه که با دوری از برنامه های بانک جهانی و صندوق بین المللی پول تا حدودی توانسته اند از تبعات بحران اقتصاد جهانی مصون بمانند از موضع بالاتری با اتحادیه اروپایی درگیر بحران در طی مذاکرات و انعقاد قراردادهای چندجانبه سود خواهد برد. در جریان برگزاری همین کنفرانس با بروز حادثه تاسفبار آتش سوزی در یک کلوپ شبانه در شهر دانشجویی "سانتا ماریا" در برزیل که به مرگ دست کم ۲٣۱ نفر انجامید هم اینکه تمام مردم کشور را در سوگ نشاند و هم اینکه موجب گردید تا "دیلما روسف" رئیس جمهوری و پارتیزان سابق کمونیست این کشور بعد از سخنان حزن انگیز خود که با قطرات اشک وی نیز همراه شد، این نشست را ترک کرده و بلافاصله در کنار مردم داغدار برزیل قرار گیرد. در آمریکا نیز نبرد "باراک اوباما" با محافظه کاران کشورش این بار به عرصه تجدیدنظر در قوانین مهاجرتی کشیده شد و بعد از تدوین یک پیش نویس توافقی در کمیته منتخب هشت نفره سنا بیش از همیشه چشم انداز اعطای تابعیت به مهاجرین غیرقانونی در این کشور که هم اینک نزدیک به یازده میلیون نفر می باشند، مهاجرین و به خصوص لاتین تبارها را از خود خشنود کرد. از طرف دیگر سنای آمریکا در روز سه شنبه با ۹۴ رای مثبت در مقابل ٣ رای منفی به "جان کری" سناتور ماساچوست و نامزد پیشنهادی اوباما برای پست وزارت امور خارجه رای مثبت داد.

آفریقا: در این هفته آفریقای سیاه هم زمان تحت تاثیر جنگ "مالی" و نشست اتحادیه آفریقایی قرار داشت، چنانچه مسائل حاشیه یی این کنفرانس حتی "متن" را نیز تحت الشعاع قرار داد. در حاشیه این نشست توافق بین وزرای امور خارجه ایران و آرژانتین برای تعیین یک کمیته حقیقت یاب متشکل از ۵ قاضی بی طرف جهت رسیدگی به پرونده "آمیا" هر چند که رضایت دو طرف را به همراه داشت اما دولت "بنیامین نتانیاهو" را سخت عصبانی کرد.