چگونه می توان از تراژدی آتنا اصلانی ها جلوگیری کرد؟


اشکبوس طالبی


• واکنش ها بسیار گوناگون بودند. راستی علم رفتار شناسی و آسیب شناسی اجتماعی و روانی ، این گونه جنایت ها را چگونه می بینند و چه راهکارهایی در مورد شناخت و پیشگیری آن ها ارائه می دهند؟ آیا امکان دارد که از این گونه ضایعات و آسیب ها درس های جدیدی آموخت و این گونه خسران ها را به فرصت های جدید تبدیل کرد؟ ...

اخبار روز: www.akhbar-rooz.com
شنبه  ۲۴ تير ۱٣۹۶ -  ۱۵ ژوئيه ۲۰۱۷



تجاوز و قتل آتنا دختر بچه پارس آباد ، بخشی از جامعه ایران را تکان داد . پدران و مادران ایرانی بیش از همیشه نگران کودکان خردسال خود شده اند . واکنش ها بسیار متنوع بودند . عده ای از مردم پارس آباد به خانه این رنگرز متهم( اسماعیل) هجوم آورده و در صد بودند تا به دست خودشان مجرم را قصاص کنند . یک وکیل دادگستری از شیراز دستگاه قضایی کشور را مسئول و مجرم قلمداد کرد که به وظیفه خود در صیانت از شهروندان کوتاهی کرده است. یک نویسنده و فعال سیاسی حاکمیت جمهوری اسلامی را مقصر اصلی می داند چون خشونت را در جامعه نهادینه کرده است . نویسنده ای دیگر مسئله شهرداری ها و دستفروشان را عمده کرده است وراه حل را در حل مشکلات دستفروشان دیده است. دوست پزشک من از فیروز آباد فارس به قدری نگران دختر بچه 7 ساله اش بود که تا صبح دچار بیخوابی و اضطراب شده، او می گفت که نمی تواند تنها دختر بچه اش را یک لحظه از چشمانش دور کند. او برای والدین آتنا گریه کرده ونامه تسلیت نوشته است. و انجمن حمایت از کودکان به درستی روی آگاهی دادن به عموم و تصویب لایحه حقوق و حمایت از کودکان در مجلس تاکید کرده است.

واکنش ها بسیار گوناگون بودند

راستی علم رفتار شناسی و آسیب شناسی اجتماعی و روانی ، این گونه جنایت ها را چگونه می بینند و چه راهکارهایی در مورد شناخت و پیشگیری آن ها ارائه می دهند؟ آیا امکان دارد که از این گونه ضایعات و آسیب ها درس های جدیدی آموخت و این گونه خسران ها را به فرصت های جدید تبدیل کرد؟
این جنایت ورفتار خارج از نورم، انگشت را به سوی اختلال در شخصیت سایکوپات نشانه می گیرد . گر چه قضاوت کردن و تشخیص بدون مصاحبه و انجام تست های حضوری ، بسیار مشکل و گاهی هم غیرقانونی است. اما با استناد به اخبار و اطلاعات موجود تاحدی می شود به این فرضیه نزدیک شد که این رفتار به غایت نا بهنجار از طرف یک شخصیت بغایت نابهنجار بیرون آمده است که معمولا سایکوپات ها چنین پروفایلی از خود نشان می دهند.

سایکوپات هاچگونه شخصیت هایی هستند؟

سایکوپات ها تقریبا 2درصد و دیکتاتور ها حدود 1 در صد جمعیت هرکشور را شامل می شوند. سایکوپات ها معمولا خودشیفته، خودمحوربین، ضد نورم های اجتماعی هستند و حقوق دیگران را به هیچ می انگارند. گر چه در ظاهر آرام، قوی و همسایه خوب هستند ولی در درون بسیار شکننده ، آسیب پذیرو ترس زده هستند. آنها معمولا دربرابر نیازهای جنسی خودشان کم مقاومت و هیجانی و زود انگیخت (impulsive)هستند. اصولا بازیگران ماهر و نقشه کش های مرموزی هستند. در ظاهر نرم های جامعه را مراعات می کنند و مدت ها روی یک شغل میمانند ولی رفتار و سلوک شان با اطرافیان مرموز و عواطفشان سطحی است و همواره در خفا برنامه ریزی می کنند تا قربانیان خود را به تور بیندازند. قربانیان آنها معمولا زنان تنها و کودکان هستند که نسبتا آسیب پذیرترند. سایکوپات ها درست مثل دیکتاتورها با خونسردی و بی تفاوتی و بدون احساس گناه و ترحم دست به قتل و جنایت می زنند. قربانیان سایکوپات ها معمولا با تجاوز جنسی همراه است اما قربانیان دیکتاتورها عمدتا سیاسیون و دگراندیشانند. سایکوپاتها قربانیان خود را با نقشه های مرموزانه تک تک به دام می اندازند و در مرحله اقدام بطور کل احساس خود آگاهی خود را از دست می دهند و هیچ چیز برایشان اهمیت پیدا نمی کند و نیاز به ارضا ی آنی غریزه جنسی فوق العاده برایشان عمده می شود که در اصطلاح می گویند .instant gratification need)) و پس از اقدام به جنایت ، خودشان را به کوچه ی "علی چپ" می زنند و حتی در ظاهر برای یافتن قاتل هم با پلیس یا خانواده مقتولین همکاری می کنند.

آسیب شناسی، تشخیص و راه حل:

دکتر James Fallon متخصص بنام مغز و رفتار که 18سال تمام روی کارکرد مغز و شناخت رفتار سایکوپات ها مطالعات با لینی کرده است در سال 2011در سمپوزیوم معتبر جهانی در اسلو چنین گزارش داد: "حدود 1 تا 3 درصد جمعیت هر کشور چه در شرق و چه در غرب زمینه های کروموزومی تبدیل شدن به شخصیت سایکوپات یا دیکتاتور را دارند. در صد جمعیت آنان در بین زنان بسیار بسیار کمتر از جمعیت مردان است. یک گروه 12 گانه ژن های معیوب و مکنون بنام MAO-Aاز طریق کروموزوم Xاز طرف مادر به پسر می رسد ولی این ژن ها اثر خودشان را نشان نمی دهند مگر این که پدر هم این دسته ژن های معیوب را به جنین منتقل کند. لذا با ترور دیکتاتور و یا اعدام سایکوپات ها نمی توان جامعه را از شر آن ها در امان نگه داشت ، چرا که جامعه به طور طبیعی تعدادی دیکتاتور و سایکوپات تولید می کند".
مطالعات و مشاهدات بالینی کارکرد مغزی سایکوپات ها از طریق Functional MRI، تا حدی می توان به اشکالات و اختلالات عملکردی نورونی مغز پیشانی پی برد و راه های پیشگیری این گونه اختلالت مغزی یا Brain damage را آزمود. البته این اشکالات کروموزومی و مغزی فقط بخشی از پروفایل شخصیت های سایکوپات و دیکتاتور را نشان می دهند و نه همه عوامل را. عوامل محیطی و خانوادگی و تربیتی و محرومیت های عاطفی، زخم های بجا مانده و تلمبار شده بخصوص در دوران کودکی و نوجوانی ، عوامل مستعد کننده این نا بهنجاری نیز می شوند . اکثر دیکتاتورها و سایکوپات ها بخصوص جنایتکاران حرفه ای(serial killers) نشان داده اند که در دوران کودکی یکی از والدین خود را از دست داده اند و این ضربه های روانی را نتوانسته اند التیام ببخشند.

چه باید کرد؟

1-اعدام کردن و قصاص راه چاره نیست.
2-احساس گناه کردن و دیگران را ملامت کردن و جنایت را سرزنش کردن ، مسئله را حل نمی کند.
3-این اتفاقات فرصت مناسبی است تا مسئله از جهات مختلف از طریق خبرگان و محققین حرفه ای شکافته شود و ابعاد مختلف زیستی- روانی و اجتماعی آن برای درس آموزی ، توسط وسایل ارتباط جمعی توضیح داده شود
4-چون مسئله بغایت پیچیده است ، راه حل های پیچیده هم طلب می کند . با پاک کردن صورت مسئله پنهان کردن مسئله ویا با فتوا دادن و دیو وملعون خواندن این رنگرز بیچاره مسئله ای راحل نخواهدکرد و دوباره و چند باره تکرار خواهد شد .
5- باید قبول کرد که شخصیت سایکوپات یکنوع نابهنجاری است مثل افسردگی مثل سرطان . با اعدام کردن تمام افسرده ها که نمی شود افسردگی را درمان کرد.
6-سایکوپات ها همه جا هستند درنیو یورک در لندن در تهران و در قاهره . نه ربطی به نژاد دارند و نه ربطی به ملیت و نه ربطی به مذهب . امری است واقعی و باید واقع بینانه در حل پیشگیری ودرمان آن کوشید .
7- برای کودک آزاری – زن آزاری باید قوانین سفت و سختی داشت و همراه این قوانین در خانواده و مدرسه و دانشکده، به فرزندان مان یاد بدهیم که چه حقوقی دارند و چه کمک هایی از طرف سازمانها و دولت در اختیارشان هست.
8-باید آماده شویم تا چشم هایمان را باز کنیم و از تجربیات پیشگیرانه سایر کشور ها بیاموزیم . حکیمی چه خوب گفته است که : برای مبارزه با تاریکی شمعی روشن کنید . سرزنش کردن تاریکی، روشنی نخواهد آورد.

اشکبوس طالبی – تحلیلگر مسایل روان شناسی و آموزش کودکان استثنایی- مریلند- آمریکا